Loading...

1. Odak Grup Toplantısı Analiz Raporu

5 Mayıs 2017 tarihinde Kadem binasında gerçekleşen odak grup toplantısında 12 mülteci kadın ile görüşme yapılmıştır. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yusuf Adıgüzel moderatörlüğünde gerçekleşen toplantı yaklaşık 2 saat sürmüştür. Yapılan odak grup toplantısı sırasında elde edilen bilgiler ışığında yaşanılan sorunlara ilişkin belli temalaştırmalar yapılmıştır. Katılımcıların çoğu meslek sahibi olup aktif olarak çalışmaktadırlar. Suriye’de aktif olarak çalışma hayatında olup ülkemizde de çalışma imkanı bulan katılımcılar her iki ülkeyi bu anlamda karşılaştırmalı olarak toplantıda değinmişlerdir. İş yaşamının aile ilişkilerine olumlu ve olumsuz yansımalarını değerlendiren katılımcılar Türkiye’de ki uzun çalışma saatlerine ve yoğun iş yüküne atıfta bulunarak aile yaşantılarındaki pratiklerine olan etkilerini değerlendirmişlerdir.

Toplantı sırasında katılımcılara aşağıdaki sorular yöneltilmiştir:

  1. Size göre Türkiye’deki sığınmacı kadınların en önemli sorunu nedir? (İlk geldikleri dönemde değil, şu an da yaşanılan en önemli sorunlar nelerdir? Bu soru daha sonra uyum için hangi alanlara yoğunlaşılması gerektiği konusunda ipuçları verebilir.)
  2. Size göre sığınmacı kadınlar iş/çalışma hayatına katılmalı mı? Katılırsa hangi alanlarda çalışabilirler?
Ara Soru: Türkiye ve ülkenizdeki çalışma hayati arasındaki farklılıklar nelerdir?
  3. Size göre sığınmacı kadınların iş bulmasının önündeki engeller nelerdir?
  4. Size göre sığınmacı kadınların eğitim düzeylerini ve kişisel becerilerini geliştirmek için neler yapılabilir?
  5. Size göre Kadınların iş bulma ve çalışma hayatına katılmaları için kime hangi görevler düşmektedir? Bu konuda neler yapılabilir?

Odak Grup Katılımcı Bilgisi

Katılımcının Adı Soyadı Ülke Meslek
Emire Kaplan Suriye Arapça Öğretmeni/Öğretim Görevlisi
İman Bedir Suriye Aktivist
Kevser Şeyh Hüseyin Suriye Tercüman
Mutia Hacı Suriye Ev Hanımı
Hala Alzaim Suriye Tercüman
Basima Ebu Ezan Ruvvad Suriye Okul Müdiresi
Sema Ebu Ezan Hadara Suriye Okul Müdiresi
Leyla Şeyh Ahmet Suriye Tercüman/Türkçe Öğretmeni
Ghada Alatweh Suriye Öğretmen
Randa Alfawal Suriye Rehber Öğretmeni
Rebab Hanım Filistin Kudüs Nuru Çocuk Ve Kadın Derneği Başkanı
Fatma Zehra Hanım Suriye Derneklerde görev alıyor.

Suriyeli Mülteci Kadınların Sorunları

1. Dil Sorunu 

Suriyeli kadın mültecinin sorunları ele alındığında tüm sorunların tek bir çatı olarak dil sorunu altında toplandığı söylenilebilir. Dil bilmemekten ötürü sağlık ve eğitim gibi temel gereksinimlerine ulaşamıyorlar. Bununla beraber toplumsal uyum noktasında da dil kaynaklı problem yaşıyorlar.

Belediyelerin verdiği kurslarda görev alan hocalar Arapça bilmediğinden onlarla da iyi bir iletişim kuramayan Suriyeli kadınların Türkçe öğrenmeleri zorlaşıyor.

Dil en önemli sorun, Fransa’da kaldım 4 ay. Ve 4 ayda Fransızcayı öğrendim. Türkiye’de kurslar çok pahalı gidemiyoruz’ (Ghada Hanım).

Genel anlamda dil sorunun tüm sorunların ana sebebi olduğuna vurgu yapan katılımcılar dil öğrenmenin Türkiye’de ki zorluklarından söz ettiler. Verilen eğitimlerin az da olsa ücretli oluşu ve eğitim veren hocaların yalnızca Türkçe lisanına sahip oluşu iletişim noktasında kopukluk oluşturduğunu belirttiler.

2. Uzun Çalışma Saatleri

Türk vatandaşa oranla daha fazla mesai yapıyorlar. Aile ilişkilerine de bu durum olumsuz yansıyor. Zira kadınlar çocuklarının eğitimi ile ilgilenemediklerinden şikâyetçi durumdalar. Özellikle eşi savaşta vefat eden ve aile büyükleri olmayan kadınların işte bulundukları vakitte çocuklarını bırakacakları insanların olmaması da onlar için problemdir.

‘Kadının çalışması çocukları etkiliyor. Çünkü çocuğu bırakacak kimsesi yok, babaanne ya da anneanne gibi’(Renda Hanım).

‘Ben 4 çocuk annesi olarak çocuklarımın doğru eğitim alarak büyümesini yapamıyorum mecburen çalışıyorum. Eğer çalışmasaydım çocukları eğitecektim ve onlar tolum için daha faydalı olacaklardı’ şeklinde ifadede bulunan katılımcı yoğun çalışma saatleri ve koşulları nedeniyle çocuklarının eğitimine yeterli düzeyde katkı sağlayamayışından söz etmiştir.

3. Çocukların İş Yaşamına Katılımı 

‘Özellikle kızların ve çocukların çalıştırılması probleminin altını çizelim. Türk kanununda belli yaş altı çalışması yasak ama bizim çocuklar çalışıyor’(Kevser Hanım).

Maddi zorluklar sebebiyle çocuklarında iş yaşamına katıldıklarından söz eden kadınlar, bu durumun onların fiziksel ve psikolojik gelişim süreçlerini olumsuz yönde etkilediği noktasına işaret ettiler.

4. Sağlık Hizmetlerine Erişim

Sağlık hizmetleri açısından devlet destek sağlamış olsa da kişiler dil problemi yaşadığından ötürü hastanede sıra bile alamıyorlar ya da doktorla iletişime geçerek dertlerini anlatamıyorlar.

Sağlık ve doğum konusunda sıkıntıları var kadınların Türkiye’de. Hastaneye gitmek onlara zor geliyor doktorlarla iletişime geçemiyorlar. Sağlık konusunda neredeyse Türkiye’den nefret edecekler’.

Katılımcılar üniversite öğrencileri içinden hem Arapça hem de Türkçe bilenlerden oluşan bir ekibin hastanelerde gönüllü olarak görev alması fikrini öne sürdüler. Böylece hem Suriyeli kişi hastanede zorluk yaşamayacak hem de öğrenciler Arapça dilini pratik edebileceklerdi.

5. Barınma Sorunu

Kira fiyatları noktasında zorluk yaşanıyor. Türk vatandaşlar aynı mülke daha uygun fiyata sahip olurken Suriyeliler daha fazla ücret ödeyerek barınma ihtiyacını karşılıyor. Eşi olmayan kadınlar aile birliğinden yararlanıp anne ve babasını yanına alamıyor. Bu durumdan yalnızca erkekler istifa de edebiliyor. Kadınlar açısından bu durum sıkıntı oluşturuyor.

6. Medeni Hal Durumu

Suriyeli kadın Türk bir erkekle resmi nikah ile evlenemiyor. Nikahı olmadığı için boşanma durumunda kadının ve çocuğunun hiçbir hakkı bulunmuyor.

7. Entegrasyon Problemi

‘Suriye halkını marjinalleştirmek Türkiye halkına yük olacak. Devlet buna engel olmalı. Türk medyası daha iyi görüntüleri de iletmeli sadece eleştirmek yerine’(Rebab Hanım)

Katılımcılar özellikle medyada Suriyeli mülteciler hakkında yapılan asılsız haberler ya da kendilerine yönelik çeşitli suçlamalar nedeniyle toplumsal yaşamda Türk halkı tarafından tepkiye uğradıklarını, aralarında ki ilişkinin daha sert bir hal aldığından bahsettiler. Buna yönelik devletin medyada yayınlanan bu tarz haberlere ilişkin çalışmalar geliştirmesi gerekliliğinden söz ettiler.

8. Eğitim Sorunu

Eğitim sorunu, hem kadın açısından hem de çocuğunun eğitim sürecine katılımı noktasında 2 yönlü sorun oluşturuyor. Suriyeli mülteci kadının diplomasının Türkiye’de bir geçerliliği, denkliği olmadığından mesleki bilgileri de unutmaya yüz tutmuş bir haldedir. Çocuklarının eğitimi noktasında da veli-öğretmen ilişkisi kurulamıyor. Suriyeli veli, çocuğunun öğretmeni ile iletişime geçemiyor. Çocukların eğitim başarısı da buna bağlı düşüyor.

9. Psikolojik Sorunlar 

Savaş sonrası yaşanılan kayıplar sonrasında farklı bir ülkeye gelen kadınlar psikolojik yıkımda yaşıyorlar. Zorunlu göç sendromu ile karşı karşıya kalan kadınlar bu konuda destek almak talebindeler. Çözüm olarak kadınların çalışma yaşamına katılımının psikolojik sorunların önüne geçeceğinden söz ettiler.

10. Memleket Özlemi

Kadınlar, Suriye’de kalan ailelerine özlem duyduklarını belirterek bir kere de olsa onları görmek istediklerini bildirdiler

11. Hakların Bilinmemesi 

‘Suriyeli, mültecilere yönelik konuların açık olmaması mültecinin de bazı ihlallerde bulunmasına yol açıyor. Biz mülteci olarak hukuk ve kanunları bilmeliyiz ki bunu uygulayalım’(Lale Hanım)

Toplantı sırasında çeşitli konularda yaşadıkları sıkıntıları dile getiren katılımcılar, bu problemleri yaşamada temel problemin sahip oldukları haklarını ya da uymaları gereken belli kuralları bilmeyişlerinden ileri geldiğini belirtmişlerdir.

12. İbadethanelere İlişkin Sorunlar

‘Suriye halkının mescit ile ilişkisi büyük. Burada camilerde ki izinsizlik bana kalırsa kötü. İzin verilmesi kadın ve çocuklar için iyi olacak. Suriyeli hocalar görev almalı camilerde’.

Suriye’de halkın ibadethanelerde daha fazla zaman geçirdiğini belirten katılımcılar burada aynı imkanın sağlanmadığından yakınıyorlar. Çocukların burada zaman geçirmesinin onların toplumsallaşması açısından da olumlu görüyorlar.

Raporun PDF versiyonunu indirmek için tıklayın

BUGÜN BİR HAYATI DEĞİŞTİR

Yoksulluk, adaletsizlik ve eşitsizlik sürdüğü sürece hiçbirimiz gerçekten dinlenemeyiz. Bir hayatı değiştirmek çok fazla zaman almaz, bugün iletişime geçin ve fark yaratmaya başlayın.

2017-09-18T13:46:45+00:00